Wiklina – podstawowa wiedza na temat uprawy
Uprawa wikliny to dobry sposób na samodzielne pozyskanie surowca do wyplatania koszy, osłonek, dekoracji i innych wyrobów plecionkarskich. Dobrze założona plantacja wikliny odwdzięcza się stosunkowo prostą pielęgnacją oraz wysokiej jakości pędami, które mogą być wykorzystane jako materiał plecionkarski. Poniżej znajdziesz podstawowe informacje o przygotowaniu gleby, sadzeniu zrzezów oraz pielęgnacji młodych roślin.
Przygotowanie pola pod uprawę wikliny
Wiklina najlepiej rośnie na glebach żyznych, wilgotnych i dobrze uprawionych. Przed założeniem plantacji konieczne jest dokładne odchwaszczenie pola, szczególnie z chwastów trwałych, głęboko korzeniących się lub rozłogowych. Jesienią warto wykonać głęboką orkę na około 40 cm, co poprawia strukturę gleby i ułatwia rozwój systemu korzeniowego sadzonek.
Dobrze przygotowane stanowisko ma duże znaczenie dla późniejszej jakości pędów. Im mniej konkurencji ze strony chwastów w pierwszym okresie wzrostu, tym łatwiej młoda wiklina się przyjmuje i wytwarza równe, zdrowe przyrosty.
Przygotowanie zrzezów wiklinowych
Do rozmnażania wikliny wykorzystuje się zrzezy, nazywane też sztabrami lub sadzonkami. Są to odcinki jednorocznych pędów. Standardowy zrzez ma około 25 cm długości, a jego średnica w środkowej części wynosi najczęściej od 5 do 12 mm. Tak przygotowane kawałki pędów po posadzeniu łatwo się ukorzeniają i tworzą nowe rośliny.
Na sadzonki najlepiej wybierać zdrowe, proste i dobrze zdrewniałe pędy. Materiał przeznaczony do sadzenia powinien być przechowywany w chłodnym, wilgotnym miejscu, aby nie przeschnął przed umieszczeniem w glebie.
Sadzenie wikliny – rozstawa i terminy
Zrzezy wiklinowe sadzi się najczęściej wiosną, gdy gleba jest już odpowiednio przygotowana i wilgotna. Możliwe jest również sadzenie jesienne, jednak w praktyce termin wiosenny jest wygodniejszy dla wielu początkujących plantatorów.
- Odmiany przeznaczone na pędy jednoroczne sadzi się zwykle w rozstawie około 40 × 12 cm, co daje około 200 tys. zrzezów na 1 ha.
- Szybko rosnące klony użytkowane co 2–3 lata, czyli tzw. kije, sadzi się najczęściej w rozstawie około 50 × 20 cm, uzyskując około 100 tys. zrzezów na 1 ha.
Odpowiednia gęstość nasadzeń ma wpływ na jakość i grubość pozyskiwanych pędów, a tym samym na ich późniejsze zastosowanie w plecionkarstwie. Gęstsze nasadzenia sprzyjają uzyskaniu cieńszych, prostszych pędów, natomiast rzadsza rozstawa może dawać mocniejsze i grubsze przyrosty.
Pielęgnacja plantacji wikliny
Najważniejszym zadaniem w pierwszych latach po posadzeniu jest utrzymanie plantacji w stanie wolnym od chwastów. Młode rośliny są wrażliwe na zachwaszczenie, a chwasty szybko je zagłuszają, ograniczając dostęp do światła, wody i składników pokarmowych.
W praktyce stosuje się:
- pielęgnację mechaniczną, czyli spulchnianie i odchwaszczanie międzyrzędzi,
- regularną kontrolę plantacji po posadzeniu,
- usuwanie chwastów zanim zaczną silnie konkurować z młodą wikliną,
- w razie potrzeby pielęgnację chemiczną, zgodnie z aktualnymi zaleceniami i etykietą stosowanego środka.
Regularna pielęgnacja, odpowiednia wilgotność gleby i dobrze dobrany materiał sadzeniowy przekładają się na zdrową, wydajną plantację oraz wysokiej jakości pędy wiklinowe.
Plantacja wikliny na zdjęciach
Poniższe zdjęcia przedstawiają plantację wikliny oraz pędy wykorzystywane później w plecionkarstwie.
Wiklina po okorowaniu i suszeniu
Po zbiorze wiklina może być poddawana dalszej obróbce, między innymi korowaniu i suszeniu. Dzięki temu uzyskuje jaśniejszy kolor oraz lepsze właściwości do wyplatania koszy, osłonek i dekoracji.
Materiały plecionkarskie do wyplatania z wikliny
Jeśli planujesz wykorzystać własną wiklinę w rękodziele lub chcesz uzupełnić ją o gotowe surowce, sprawdź naszą ofertę. Znajdziesz tam materiały plecionkarskie z wikliny do wyplatania koszy, osłonek, dekoracji i innych wyrobów wiklinowych.
Wiklina do wyplatania przydaje się zarówno osobom początkującym, jak i bardziej doświadczonym. Można ją wykorzystać do tworzenia nowych przedmiotów, naprawy starszych koszy oraz nauki podstawowych splotów plecionkarskich.
Podsumowanie
Uprawa wikliny wymaga przede wszystkim dobrze przygotowanego pola, zdrowych zrzezów i systematycznej pielęgnacji młodych roślin. Najważniejsze jest ograniczenie chwastów, zachowanie odpowiedniej wilgotności gleby oraz dobór rozstawy do planowanego zastosowania pędów. Dzięki temu plantacja może dostarczyć wartościowego surowca do wyplatania koszy, dekoracji i innych wyrobów z wikliny.